« وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ . . . » ؛ « 1 » خداوند تمام جنبندگان را از آب آفريده است . مقصود از جنبندگان همين پديده‌هاى زنده و مشهود همچون پرندگان ، حيوانات و انسان‌ها هستند . امام على عليه السلام مىفرمايد : إِنَّ مِن وراء عين شمسكم هذه أربعين عين شمس فيها خلق كثير ، و إنّ من وراء قمركم هذه أربعين قمراً فيها خلق كثير ، لا يدرون أنّ اللَّه خلق آدم أم لم‌يخلقه . . . ؛ « 2 » تحقيقاً غير از چشمهء خورشيد شما چهل خورشيد ديگر وجود دارد كه در منظومه‌هاى آن‌ها مخلوقات زيادى زندگى مىكنند ، و هم‌چنين ماوراى ماه شما چهل ماه‌تابان ديگر وجود دارد كه در كرات اطراف آن‌ها خلق فراوانى موجود است كه نمىدانند ؛ آيا خداوند آدم را در زمين آفريده يا خلق نكرده است . مقصود از جهل مانند عدد هفت عدد كمال و رمز تكامل است ، چه بسا ممكن است ميليون‌ها شمس و قمر در عالم باشد . يكى از دانشمندان مىنويسد : « در كهكشان ما در حدود 150000 ميليون ستاره ثواب شمارش شده كه در ميان آن‌ها عدد قابل توجهى شبيه خورشيد ما است . پس هيچ دليلى ندارد ما معتقد باشيم تنها كوكب مسكون ما وضع انحصارى دارد » . « 3 » * از اميرالمؤمنين على عليه السلام نقل شده كه فرمود : هذِهِ النّجوم التي في السماء مدائن مثل المدائن التي في الأرض ؛ « 4 » در ستارگان آسمان شهرهايى مانند شهرهاى كرهء زمين وجود دارد .

--> ( 1 ) . نور ، آيهء 24 . . ( 2 ) . بحارالانوار ، ج 14 ، ص 81 . . ( 3 ) . دانستنىهاى جهان علم ، ترجمهء احمد راد ، ص 228 . . ( 4 ) . بحارالانوار ، ج 58 ، ص 91 . .